Karkonosze sprzed stu lat wracają na grafikach Ericha Fuchsa

W Muzeum Miejskim Dom Gerharta Hauptmanna można zajrzeć do świata, który zniknął pod warstwą współczesności. Dawne chałupy, warsztaty, stroje i mieszkańcy Karkonoszy wracają tu w pracach artysty, który przez dziesięciolecia cierpliwie zapisywał życie regionu.

• Erich Fuchs. Etnograf Karkonoszy pokazuje codzienność sprzed wieku
• Z jego grafik można odczytać historię mieszkańców Karkonoszy
• Katalog pozwala zabrać tę opowieść ze sobą

Erich Fuchs. Etnograf Karkonoszy pokazuje codzienność sprzed wieku

To nie jest opowieść o Karkonoszach z pocztówki. Erich Fuchs przyglądał się przede wszystkim ludziom i ich codzienności. Na jego grafikach widać wnętrza domów, obejścia, rzemieślników przy pracy oraz szczegóły tradycyjnych warsztatów. Obok nich pojawiają się dawne wsie, miasteczka i górskie krajobrazy.

Wystawa pozwala zobaczyć, jak wyglądało życie mieszkańców regionu w pierwszej połowie XX wieku. Jest w niej miejsce zarówno na architekturę i stroje, jak i na drobne elementy zwykłego dnia, które dziś potrafią powiedzieć o przeszłości więcej niż oficjalne dokumenty. 🏔️

Fuchs urodził się w 1890 roku w Magdeburgu. W Sudety przyjechał po raz pierwszy w 1909 roku i szybko zachwycił się tutejszym krajobrazem oraz mieszkańcami. Zamiast wracać do dawnego życia, postanowił zostać tu na stałe.

W maju 1914 roku zamieszkał w Gruszkowie, a trzy lata później przeniósł się z żoną do Okrzeszyna. Później rodzina wielokrotnie zmieniała miejsce pobytu, a Fuchs prowadził coś w rodzaju wędrownego zakładu rysowniczego. Sprzedawał swoje prace osobom prywatnym i instytucjom, stopniowo zdobywając coraz większe uznanie.

W 1938 roku spełnił marzenie o własnym domu. Zamieszkał w „Lisim Zakątku” (Fuchswinkel) w Przesiece, który stał się ważnym punktem jego życia i twórczości.

Z jego grafik można odczytać historię mieszkańców Karkonoszy

Fuchs utrzymywał kontakty z lokalnymi artystami, politykami i przedstawicielami władz. Jego prace zyskały popularność także poza Sudetami, ale ich najcenniejszy wymiar pozostaje bardzo lokalny. To zapis miejsc, ludzi i obyczajów, których w wielu przypadkach nie da się już zobaczyć na żywo.

Na ekspozycji znalazło się niemal sto grafik. Towarzyszą im fotografie artysty i jego rodziny, a także ujęcia „Lisiego Zakątka”. Razem tworzą nie tylko portret Fuchsa, lecz także szeroki obraz dawnej społeczności Karkonoszy. 📷

Wystawa jest efektem dwuletnich badań nad życiem i dorobkiem artysty. Dzięki nim udało się wydobyć również mniej znane fakty z jego biografii. Dla odwiedzających oznacza to spotkanie nie tylko z gotowymi pracami, ale też z historią człowieka, który uczynił z obserwowania regionu swoje życiowe zadanie.

„Dorobek Ericha Fuchsa to jedyny w swoim rodzaju, bezcenny zapis etnograficzny dawnego życia w Karkonoszach i ich najbliższym sąsiedztwie.”

Wystawę można oglądać w Muzeum Miejskim Dom Gerharta Hauptmanna do 25 października 2026 roku.

Katalog pozwala zabrać tę opowieść ze sobą

W muzeum dostępny jest także katalog wystawy „Erich Fuchs. Etnograf Karkonoszy”, przygotowany przez Karolinę Matusewicz-Górniak i Cezarego Romaczyka. Publikacja zbiera wyniki badań oraz materiały prezentowane na ekspozycji, dlatego może być dobrym uzupełnieniem wizyty dla tych, którzy chcą spokojnie wrócić do oglądanych grafik i fotografii.

Katalog można kupić w Muzeum Miejskim Dom Gerharta Hauptmanna. Na miejscu, w Dziale Regionalnym z Czytelnią, można również obejrzeć jego egzemplarz. 📚

na podstawie: Biblioteka Jelenia Góra.