Piastowie bez pomników. Mariusz Samp odsłania kryminalne dzieje dynastii

Zamiast dostojnych twarzy z „Pocztu królów i książąt Polski” są tu spiski, okaleczenia, otrucia i walki o władzę prowadzone bez żadnych skrupułów. Książka Mariusza Sampa pokazuje Piastów z zupełnie innej strony - jako ludzi uwikłanych w brutalną politykę średniowiecza.

• „Kryminalne dzieje Piastów” zrywają z lekcją historii znaną ze szkoły
• Dynastia odsłania swoją brutalną twarz, gdy zaczyna się walka o wpływy

„Kryminalne dzieje Piastów” zrywają z lekcją historii znaną ze szkoły

Bolesław Chrobry, Bolesław Śmiały, Bolesław Krzywousty, Władysław Łokietek czy Kazimierz Wielki zwykle pojawiają się w opowieściach o budowaniu państwa, jednoczeniu ziem i wzmacnianiu pozycji Polski w Europie. Ich pomniki są trwałe, ale obraz dynastii okazuje się znacznie mniej szlachetny, gdy zajrzeć za kulisy dworskiej polityki.

W książce „Kryminalne dzieje Piastów. Mroczna historia dynastii” Mariusz Samp przygląda się zbrodniom przypisywanym średniowiecznym władcom. Na tej liście znalazły się między innymi bratobójstwa, zamachy, oślepienia, kastracje, ścięcia, otrucia i tortury. Niektóre historie są tak makabryczne, że mogłyby posłużyć za gotowy scenariusz kryminału. 🗡️

Ważne pozostaje jednak to, że średniowieczne zbrodnie nie zawsze da się rozstrzygnąć z pewnością. Historycy mają do dyspozycji przede wszystkim kroniki, przekazy ustne i niepełne opisy. W wielu przypadkach muszą zestawiać poszlaki, porównywać podobne wydarzenia i sprawdzać, kto mógł zyskać na śmierci rywala.

Dynastia odsłania swoją brutalną twarz, gdy zaczyna się walka o wpływy

Samp prowadzi czytelnika przez świat, w którym polityka była bezpośrednią walką o przetrwanie, ziemię i władzę. Zmieniały się metody - od otwartej przemocy po bardziej dyskretne otrucia - ale cel pozostawał podobny: usunąć przeciwnika i wzmocnić własną pozycję.

Na kartach książki pojawiają się władcy oraz ludzie z ich otoczenia przedstawieni jako porywacze, tyrani, fanatycy, bigamiści, gwałciciele i osoby bezwzględnie chciwe. Nie jest to jednak prosta opowieść o potworach. To także próba pokazania mechanizmów epoki, w której lojalność często przegrywała z interesem rodu, a rodzinne więzi nie chroniły przed zdradą.

Wśród najbardziej wstrząsających historii znalazły się opowieści o makabrze w wieży w Głogowie oraz wydarzeniach w kościele w Środzie Śląskiej. Obok nich książka układa szeroki katalog intryg, podstępów i nagłych zwrotów akcji. Czyta się ją jak kronikę politycznych porachunków, choć jej bohaterowie naprawdę należeli do pierwszej dynastii Polski. 📖

„Kryminalne dzieje Piastów. Mroczna historia dynastii” wydało Wydawnictwo ZNAK. To propozycja dla tych, którzy lubią historię bez wygładzania - z pytaniami o wiarygodność źródeł, cenę władzy i granice między kronikarską opowieścią a dowiedzioną zbrodnią.

na podstawie: Książnica Karkonoska.