Góry zapisane w dawnych słowach. Nowa podróż z Jeleniej Góry

Są książki, które nie prowadzą czytelnika najkrótszą trasą. „Podróżnicy w Górach Olbrzymich. Antologia tekstów źródłowych 3” zabiera na szlaki opisane przez dawnych wędrowców, między archaiczną polszczyznę, kurz dróg i zachwyt nad krajobrazem, który wciąż można rozpoznać.

• „Podróżnicy w Górach Olbrzymich” domykają literacką wędrówkę przez region
• Dawne ogłoszenia pokazują codzienność, której nie znajdziemy na pocztówkach
• Lektura zwalnia czas i pozwala spojrzeć na Jelenią Górę inaczej

„Podróżnicy w Górach Olbrzymich” domykają literacką wędrówkę przez region

Trzecia część antologii zamyka cykl przygotowany i przetłumaczony przez Marcina Wawrzyńczaka. Tym razem również wracamy do Gór Olbrzymich widzianych oczami podróżników z minionych epok. Nie jest to jednak zwykły zbiór dawnych opisów. Każdy tekst ma własny ton - raz bawi, innym razem wzrusza albo uruchamia czułość wobec miejsc, które dla wielu osób są częścią rodzinnej i lokalnej pamięci.

Wawrzyńczak zachował dawną polszczyznę i językowy kunszt oryginałów. Dzięki temu lektura nie przypomina współczesnego przewodnika. Bardziej przypomina wejście na ścieżkę, na której trzeba zwolnić, rozejrzeć się i pozwolić, by krajobraz przemówił własnym, nieco zapomnianym językiem. 📖

„Jeśli wybierasz się w podróż, niech będzie to podróż długa, wędrowanie pozornie bez celu, błądzenie po omacku, żebyś nie tylko oczami, ale także dotykiem poznał szorstkość ziemi i abyś całą skórą zmierzył się ze światem”.

• Zbigniew Herbert

Dawne ogłoszenia pokazują codzienność, której nie znajdziemy na pocztówkach

Jedną z najciekawszych części publikacji są drobne ogłoszenia z jeleniogórskiego tygodnika „Der Bote aus dem Riesengebirge”, pochodzące z lat 1812-1845. To właśnie taki materiał potrafi nagle przybliżyć przeszłość bardziej niż uroczysty opis zabytku. W krótkich anonsach zostają ślady zwyczajnego życia, lokalnych potrzeb, interesów i spraw, które dla dawnych mieszkańców były po prostu codziennością.

Obok nich pojawiają się portrety miejsc - różnorodne stylistycznie, czasem sentymentalne, czasem lekkie, a niekiedy zaskakująco bliskie współczesnemu czytelnikowi. Góry nie występują tu wyłącznie jako majestatyczne tło. Są przestrzenią osobistej wędrówki, pamięci i spotkania z własnymi korzeniami. 🏔️

Lektura zwalnia czas i pozwala spojrzeć na Jelenią Górę inaczej

To publikacja wymagająca skupienia. Starannie wydana książka nie najlepiej sprawdzi się jako szybka lektura do tramwaju czy między jednym obowiązkiem a drugim. Potrzebuje spokojnego miejsca i odrobiny cierpliwości, ale odwdzięcza się czymś rzadkim - pozwala wejść w rytm dawnych opowieści i zobaczyć znane okolice przez doświadczenie ludzi, którzy przemierzali je przed nami.

W miarę czytania teraźniejszy krajobraz zaczyna łączyć się z historią. Ścieżka, kamień, chmury nad szczytami i przydrożny kurz zyskują dodatkową warstwę znaczeń. To podróż bez konieczności pakowania plecaka, choć po jej zakończeniu można inaczej patrzeć na własne góry i drogi. 🌿

„To nie ty jesteś w górach. To góry są w tobie”.

• John Muir

na podstawie: Biblioteka Jelenia Góra.