Stawy Podgórzyńskie już pod ochroną. Park narodowy przejął cenny teren pod Jelenią Górą

W pobliżu Jeleniej Góry zakończyła się transakcja, która ma znaczenie większe niż sama zmiana właściciela. Karkonoski Park Narodowy przejął Stawy Podgórzyńskie – obszar ważny dla ptaków, płazów i całego układu mokradeł. Zakup był możliwy dzięki darowiźnie w wysokości 29 580 000 zł od Fundacji Drzewo i Jutro. To jeden z tych ruchów, które nie rzucają się w oczy od razu, ale z czasem decydują o tym, czy wyjątkowy fragment krajobrazu zostanie zachowany.

• Zakup domknął ochronę jednego z najstarszych kompleksów stawów w Sudetach
• Podgórzyńskie mokradła mieszczą setki gatunków i rzadkie siedliska
• Fundacja i park chcą, by ten model posłużył kolejnym terenom

Zakup domknął ochronę jednego z najstarszych kompleksów stawów w Sudetach

8 maja 2026 roku Karkonoski Park Narodowy stał się właścicielem kompleksu Stawów Podgórzyńskich. W grę wchodzi około 113 hektarów gruntów, z czego 87 procent stanowią tereny pod stawami. To spory obszar, a przy takiej powierzchni każda decyzja dotycząca użytkowania ziemi ma bezpośrednie przełożenie na stan przyrody.

Fundacja Drzewo i Jutro wsparła wykup kwotą 29 580 000 zł. Sama organizacja działa od 2016 roku, założona przez Jamesa Van Bergha i Agnieszkę Van Bergh. W swoim dorobku ma już 87 mln zł darowizn przekazanych 53 organizacjom społecznym i pozarządowym. Z tej puli 43 mln zł trafiły na projekty związane z edukacją ekologiczną i ochroną środowiska. Od 2022 roku fundacja finansuje także wykupy terenów cennych przyrodniczo – właśnie po to, by chronić je trwale, a nie tylko doraźnie.

Podgórzyńskie mokradła mieszczą setki gatunków i rzadkie siedliska

Stawy Podgórzyńskie nie są zwykłym zespołem wodnym. To najstarszy sudecki kompleks stawów hodowlanych, założony w XV wieku przez cystersów, z historią głęboko wpisaną w krajobraz i lokalną pamięć. Dziś ich wartość nie kończy się na przeszłości. Na tym terenie stwierdzono około 180 gatunków ptaków lęgowych i przelotnych, w tym blisko 100 gatunków związanych z wodą i mokradłami.

Wokół stawów zachowały się mokradła, torfowiska, łąki i łęgi – siedliska, które dla przyrody są jak precyzyjnie zszyta mapa zależności. To także ważne miejsce rozrodu płazów oraz występowania rzadkich bezkręgowców. Do tego dochodzi rola korytarza ekologicznego, czyli przestrzeni, przez którą gatunki mogą się przemieszczać między kolejnymi fragmentami środowiska. Gdy taki układ zostanie przerwany, odtworzenie go jest niezwykle trudne.

Fundacja i park chcą, by ten model posłużył kolejnym terenom

Karkonoski Park Narodowy i Fundacja Drzewo i Jutro traktują ten zakup jako coś więcej niż jednorazową transakcję. Liczą, że wspólny projekt stanie się przykładem dla innych działań w Polsce – takich, w których ochrona przyrody opiera się także na środkach prywatnych darczyńców. To ważny sygnał, bo pokazuje, że powiększanie obszarów chronionych nie musi czekać wyłącznie na pieniądze publiczne.

Dla regionu oznacza to spokojniejszą przyszłość jednego z najbardziej wrażliwych fragmentów krajobrazu. Stawy, mokradła i przyległe łąki zyskują większą szansę na zachowanie tego, co stanowi o ich wyjątkowości: ciszy, różnorodności biologicznej i ciągłości siedlisk. W przyrodzie takie decyzje mają długi ogon. Ich skutki widać często dopiero po latach.

na podstawie: Karkonoski Park Narodowy.